Fruitazijn maken is op een simpele manier intens genieten van de natuur. Zeker als je de mogelijkheid hebt om de ingrediënten op jouw eigen stuk grond te verzamelen of zoals ik: kunt wildplukken in Zweden. Dit recept voor een fruitazijn met vossenbessen en heide is een perfect condiment. Maak lekkere dressings of marinades voortaan helemaal zelf! Bekijk het recept en de video. En ga voor meer inspiratie naar de hoofdpagina Recepten & Diëten.
🪷 Ben je dol op een bewuste lifestyle en wil je écht stappen zetten naar een fitter en fijner leven? In mijn lifestyleboek Op Naar Beter ontdek je hoe je met kleine, dagelijkse keuzes een groots effect bereikt. En verlies je jezelf liever in een meeslepend avontuur? Laat je dan meevoeren door mijn fantasyroman De Gelijkgestemden – Een Nieuw Begin. Beide boeken zijn verkrijgbaar bij Boekenbestellen.nl – en alle andere boekhandels.
Zelf Kruidenazijn of Fruitazijn maken
Ben je ook zo dol op die zomerse souvenirs uit andere landen? Vaak neem ik lokale producten mee terug naar huis, zoals honing, mosterd en lijsterbesgelei. Ook kruidenazijn en fruitazijn zijn prachtig om te zien, maar dit jaar besloot ik voor mijn eigen aandenken te zorgen. Dingen als frambozenazijn en muntgelei kun je namelijk ook heel goed zelf maken.
Vooral kruidenazijn en fruitazijn zijn simpel zelf te maken. Niet alleen scheelt dat in de kosten, ook kun je zo’n flesje helemaal samenstellen in je favoriete smaak en naar het seizoen! Gebruik bijvoorbeeld verse kruiden en bloemen in de lente en de zomer. En pak winterse kruiden of gedroogde kruiden in het najaar en de winter. Giet de zelfgemaakte azijn in een mooi flesje en je hebt direct een origineel en gezond en – bovendien mindful – cadeau!
Gebruik bij voorkeur biologische natuurazijn of appelazijn met een milde smaak en neutrale kleur. Hierdoor krijgen jouw ingrediënten echt de ruimte om het verschil te maken in het eindresultaat – want waarom zou je anders zelf aan de slag gaan? Bloemen en bessen geven een prachtige kleur en smaak af aan de azijn, waardoor een simpele salade met een zelfgemaakte dressing ineens op je bord kan sprankelen. Is het flesje op? Maak dan gewoon weer een nieuwe. Je kunt eindeloos variëren in kleur en smaak. Sommige ingrediënten, zoals bieslookbloemen (die de azijn prachtig roze kleuren!), geven van zichzelf al zoveel smaak dat extra toevoegingen niet eens nodig zijn.
Wildplukken in het Zweedse bos
Ons huis in Zweden staat midden in het bos. Daar groeit van alles, waardoor de enige beperking die ik heb mijn eigen fantasie is. Kijk zelf dus eens rond in jouw huis en tuin, of ga lekker de natuur in. Wat heb jij allemaal in de buurt staan? Bij mij was het frambozenseizoen helaas net voorbij, maar begon juist de oogst van wilde vossenbessen.
Ook stond de heide prachtig in bloei – een zee van paars. Ik pluk altijd met respect voor de natuur en neem alleen mee wat ik echt nodig heb, dus dat handje heide en vossenbessen werd in het bos niet gemist. Van de heide knipte ik alleen de bovenste 5 centimeter af van takken die net in bloei stonden. Je wilt tenslotte de pure bloemen proeven.
Zweden drijft op vossenbessen, oftewel lingonbär. Ze groeien werkelijk overal, in elk bos. Het zijn lage plantjes met dik, groen, rond blad. In eerste instantie verschijnen na de bloei witte trosjes besjes aan de planten – in augustus en september kleuren die knalrood. Vossenbessen zijn sponsachtig en ontzettend zuur van smaak, vandaar dat er voornamelijk jam van wordt gemaakt. Vossenbessenjam (lingonsylt) wordt geserveerd bij vleesgerechten (zoals gehaktballetjes) en pannenkoeken en vind je vaak terug in brood of koek. Ook lingon saft, vossenbessenlimonade, is erg geliefd. Feit is, dat het altijd past bij hartige en zoete gerechten. In plaats van vossenbessen kun je ook kiezen voor rode aalbessen of frambozen.
Waar lingon groeit, groeit heide
Mijn stuk bos lijkt één groot heideveld. Daartussen groeit de lingon. Heide heeft een rijke geschiedenis in Noord-Europa en was lange tijd onmisbaar als apotheek. Heide werd gebruikt in kruidenmengsels en verwerkt in heidebier. Ook is heidesuiker een bekende bloemensuiker. En mocht je lokale heidehoning vinden: het is een van de lekkerste honingsoorten die ik ooit geproefd heb.
Geen heide in de buurt? Laat dat weg of gebruik een takje rozemarijn. Die zijn in Nederland gemakkelijker te vinden in de supermarkten. Maar met een verblijf in Zweden hoor ik natuurlijk in het wild te plukken. En dat vinden meer mensen in Zweden: Nog altijd vind ik geen blijere dorpsbewoner dan degene die in het bos woudvruchten aan het verzamelen is. In gesprek hoor ik dan: “Dit is pas mens zijn en de zomer ervaren.” Tijd in de natuur doorbrengen zit nog altijd diep in de hart van de mens.
Waarom dit meer is dan een flesje vruchten- en bloemenazijn
Dit zelfgemaakte ‘elixer’ met appelazijn, wilde vossenbessen en heidetoppen zijn een gouden combinatie. De azijn helpt de goede stoffen uit de bessen en heide te onttrekken. De vruchtenazijn wordt op deze manier verrijkt met goede voedingsstoffen, zoals antioxidanten, en helpt de blaas, nieren en spijsvertering ondersteunen.
Ook helpt deze fruitazijn de maaltijd beter te verteren. Voeg dus wat van deze vruchtenazijn toe aan een dressing of saus. Zo zorg je voor een betere opname van voedingsstoffen uit de maaltijd. Bovendien is de azijn 100% puur en natuurlijk geconserveerd, en volledig vrij van allergenen. Het is op een slimme, maar subtiele manier toevoegen van meer goeds.
Recept: Hoe maak je Fruitazijn met Vossenbessen en Heide
Waar lingon groeit, groeit heide. Het is eigenlijk wel zo ecologisch en normaal om beide in een flesje te stoppen. Je zou appelazijn vooraf zelf kunnen maken, dat heb ik wel eens eerder gedaan en is vrij simpel te doen. Zo heb je werkelijk alles compleet vanaf scratch gemaakt. Ik koos dit keer voor een kant-en-klare fles met biologische appelazijn.
Voor dit recept gebruikte ik schone beugelflesjes van 250 ml. Maar pak gerust een weckpot, een lege jampot of ander goed afsluitbaar glaswerk. En heel fijn: dit recept is allergeenvrij en dus volledig vrij van gluten, zuivel (lactose), pinda’s en noten. Het is geschikt voor vegetariërs en veganisten. Tip: schud je wilde oogst buiten wel eerst even goed uit voordat je het mee naar binnen neemt!
Ingrediënten fruitazijn met vossenbessen en heide
- circa 100 gram vossenbessen
- Handje heidetoppen (alleen de bloeiende topjes)
- circa 200 ml biologische appelazijn
Bereidingswijze zelf vruchtenazijn maken
- Voorbereiden: Spoel de vossenbessen en heidetoppen voorzichtig schoon met koud water. Laat ze goed uitlekken.
- Kneuzen: Vul je schone glazen fles of pot met de bessen. Kneus ze eventueel heel licht met een schone vork of een eetstokje, zodat de sappen makkelijker vrijkomen. Vul de fles daarna aan met de heidetoppen.
- Schenken: Giet de biologische appelazijn erbij totdat de bessen en bloemen helemaal onderstaan en vul de fles tot de rand. Sluit de fles goed af.
- Intrekken: Zet de fles weg op een donkere plek (zoals een keukenkastje), maar wel op een plank waar je hem regelmatig ziet staan. Laat de azijn 1 tot 2 weken trekken. Schud de fles af en toe om, zodat de smaken goed kunnen vermengen.
- Proeven: Proef en ruik na ongeveer 1 week. Als het goed is, kun je de geur en smaak van de heide en de vossenbessen al duidelijk onderscheiden. Vind je de smaak nog niet intens genoeg? Laat het flesje dan gerust nog een weekje langer staan.
- Zeven: Is de fruitazijn helemaal naar je zin? Giet de azijn dan door een fijne zeef en vang de vloeistof op in een schone, glazen fles of pot. Dit zeven is belangrijk om te voorkomen dat de bessen en bloemen gaan schimmelen en de azijn bederven. Eventueel kun je de vruchten- en bloemenazijn nog een keer zeven door een schoon koffiefilter. De bessen en heide die achterblijven in de zeef kunnen zo op de composthoop.
Hoe gebruik je deze fruitazijn met vossenbessen en heide?
Ik bewaar de fruitazijn in de koelkast en gebruik die als basis voor heerlijke, frisse dressings. Meng hiervoor bijvoorbeeld ½ eetlepel van deze vossenbessen-heideazijn met 1 eetlepel mayonaise, 1 eetlepel goede olijfolie en 1 theelepel mosterd.
Ook heel lekker: vermeng deze fruitazijn met een klein beetje bruine suiker om groenten en fruit (zoals komkommer, uien, appels of verse aardbeien) in te marineren. Geniet ze!
Zelf Fruitazijn Maken met Vossenbessen & Heide |
Equipment
- glazen fles of pot 250 ml
- kommen
- zeef
Ingrediënten
- 100 gram vossenbessen
- Handje heidetoppen alleen de bloeiende topjes
- 200 ml biologische appelazijn
Instructies
- Voorbereiden: Spoel de vossenbessen en heidetoppen voorzichtig schoon met koud water. Laat ze goed uitlekken.
- Kneuzen: Vul je schone glazen fles of pot met de bessen. Kneus ze eventueel heel licht met een schone vork of een eetstokje, zodat de sappen makkelijker vrijkomen. Vul de fles daarna aan met de heidetoppen.
- Schenken: Giet de biologische appelazijn erbij totdat de bessen en bloemen helemaal onderstaan en vul de fles tot de rand. Sluit de fles goed af.
- Intrekken: Zet de fles weg op een donkere plek (zoals een keukenkastje), maar wel op een plank waar je hem regelmatig ziet staan. Laat de azijn 1 tot 2 weken trekken. Schud de fles af en toe om, zodat de smaken goed kunnen vermengen.
- Proeven: Proef en ruik na ongeveer 1 week. Als het goed is, kun je de geur en smaak van de heide en de vossenbessen al duidelijk onderscheiden. Vind je de smaak nog niet intens genoeg? Laat het flesje dan gerust nog een weekje langer staan.
- Zeven: Is de fruitazijn helemaal naar je zin? Giet de azijn dan door een fijne zeef en vang de vloeistof op in een schone, glazen fles of pot. Dit zeven is belangrijk om te voorkomen dat de bessen en bloemen gaan schimmelen en de azijn bederven. Eventueel kun je de vruchten- en bloemenazijn nog een keer zeven door een schoon koffiefilter. De bessen en heide die achterblijven in de zeef kunnen zo op de composthoop.
Notities
Vera’s winkeltips voor dit recept
Om je een beetje op weg te helpen (dat scheelt weer zoeken!):
- Ingrediënten: Met dit recept kun je variëren wat je maar wilt. Laat je inspireren en klik hier voor alle kruiden en specerijen van De Kruidenbaron. Tip: ze hebben ook de lekkerste theemelanges, dus shop slim en bespaar op jouw verzendkosten!
- Bewaren: Gebruik voor het veilig bewaren van hete vloeistoffen goed glaswerk, zoals de Kilner weckpotten en beugelpotten op Bol.com. Ik gebruik deze klassieke potten werkelijk voor alles: van snacks tot inmaken en chutneys.
- Koken: Bij The Oriental Shop vind je fantastische, duurzame kookhulpjes. Bekijk de zeven eens – want als je toch bewust aan de slag gaat, doe dat dan ook met het juiste materiaal!
Variëren met wildpluk is variëren met voeding
Inmaken op azijn was vroeger heel normaal. Maar we zijn in de loop der tijd een beetje vergeten wat grootmoeder deed. Met een handje wildpluk kom je in elk geval verder in het variëren met voeding, dus waarom zou je het niet doen? Ben je geïnteresseerd in nog meer wildplukrecepten?
- Is het je opgevallen hoeveel appelbomen er in het wild groeien? Leg voortaan Appels op azijn met dit eenvoudige maar ambachtelijke inmaakrecept en gebruik de ingemaakte appels als condiment bij gerechten.
- Maak zelf een unieke, alcoholvrije Gin & Tonic gelei met verse jeneverbessen en twijgjes. Wildpluk recept met video. Lekker condiment bij kaas of wild!
- Een Oudhollandse favoriet is Koken met Sleedoornbes. Met dit blog kun je meteen kiezen uit drie recepten, lekker op koude dagen.
- Een appel lijsterbes gelei is een typisch Scandinavisch condiment en heerlijk bij de warme maaltijd.
Vera is dol op culinair genieten, maar dan op een verantwoorde wijze. Dit betekent in haar geval minder suikers toevoegen en kiezen voor meer smaak en kleur. En hoe gaaf is het, als je je voeding verder kunt verrijken met wat er in de natuur groeit?
