Wist je dat je de basis van een goede gin gewoon in de Nederlandse natuur kunt plukken? Met dit unieke recept voor een alcoholvrije Gin & Tonic gelei combineren we de klassieke Zweedse techniek van geleren met een moderne twist. Door het gebruik van jeneverbes ontstaat een waanzinnig frisse, botanische smaak. Met zo’n ambachtelijk condiment maak je een zwoele zomeravond op de veranda gelijk onvergetelijk! Bekijk het recept en de video. En ga voor meer inspiratie naar de hoofdpagina van Recepten & Diëten.
🪷 Ben je dol op een bewuste lifestyle en wil je écht stappen zetten naar een fitter en fijner leven? In mijn lifestyleboek Op Naar Beter ontdek je hoe je met kleine, dagelijkse keuzes een groots effect bereikt. En verlies je jezelf liever in een meeslepend avontuur? Laat je dan meevoeren door mijn fantasyroman De Gelijkgestemden – Een Nieuw Begin. Beide boeken zijn verkrijgbaar bij Boekenbestellen.nl – en alle andere boekhandels.
Wildpluk gebruiken in gerechten
Mijn gezin leeft deels in Nederland en deels in Zweden. Doordat ons Zweeds huisje midden in een bos staat – maar toch hoort bij een groot dorp, leren we gerechten maken van wildpluk. In het wild verse ingrediënten vinden is niet alleen mindful: het eten krijgt zoveel meer smaak – deels door de inzet! En wist jij dat jeneverbessen een gelei een geweldige opkikker geven, waardoor een kaasplankje of een stuk wild zoveel meer dimensie krijgt?
Scandinaviërs maken van oudsher verschillende soorten gelei en sauzen voor als condiment bij een maaltijd. Dat is op zich niet vreemd, want wildgerechten zijn zeker in Zweden heel gewoon – en wild wordt een feestje voor de zintuigen met een beetje gelei. Zo vind je bijvoorbeeld rode bessengelei, lijsterbesgelei, muntgelei en cognacgelei in bijna elke supermarkt. En een beetje IKEA serveert vossenbessenjam bij Zweedse gehaktballen.
Scandinavisch jeneverbesgelei maken
Voor deze jeneverbessengelei heb je niet veel nodig: het appelsap en de limoen bootsen samen met de jeneverbessen een perfecte gin & tonic na, zonder de alcohol. Samen met de geleisuiker vormt al snel een mooie, heldere gelei. Het zure van het fruit mengt wonderwel met het frisse aroma van jeneverbes. Je krijgt daardoor een waanzinnig friszoete/zure gelei die goed samengaat met vette etenswaren als vlees en kaas.
Wij hebben meerdere jeneverbesstruiken op ons schrale stuk grond, waardoor wildpluk heel gemakkelijk is. Normaal zou ik voor rijpe paarse jeneverbessen kiezen die een goed aroma afgeven. Die hadden mijn struiken amper, dus koos ik voor een dubbele hoeveelheid groene jeneverbessen. Die geven een frisse, subtiele dennenaroma af.
Leren determineren is belangrijk
Weet wel wat je plukt, want een jeneverbesstruik heeft een giftig zusje: de zevenboom. Neem het determineren altijd serieus in het wild. Let op de structuur van de naalden, die van jeneverbes prikken gemeen en lopen rondom het hout. Er zit een witte streep over de naalden en als je een naald tussen je vingers rolt, geurt het naar dennen. Er zijn meer kenmerken om zeker te weten dat je jeneverbes plukt, dus zoek die regeltjes op!
Mocht je onverhoopt teveel plukken: een jeneverbesstruik is niet alleen bedoeld voor het brouwen van jenever en gin. Jeneverbessen en jeneverbestwijgjes fleuren elke stoofpot met of zonder vlees op. De hars en de oliën komen langzaam vrij en maken zowel groenten als vlees vriendelijker voor de spijsvertering. Ook kun je een handjevol jeneverbestakken bij houtskool gooien als je vlees of vis aan het roken bent, want die vrijkomende stoffen tillen je gerecht naar een hoger niveau.
Hoe maak je alcoholvrije gin & tonic gelei?
Voor deze gin & tonic gelei gebruik ik geen echte gin, zoals anderen wel doen. Ik maak het gelei op de ambachtelijke, Scandinavische manier en gebruik dus appelsap – je zou ook verse appels kunnen gebruiken. Dit recept voor jeneverbesgelei wordt hierdoor een verrassend, ambachtelijk condiment en de ideale friszure/zoete smaakmaker voor bij een stevige maaltijd. Het is geschikt voor kinderen – de mijne zijn er in elk geval dol op. Dit recept is vrij van gluten, noten, pinda’s en noten en geschikt voor vegetariërs en veganisten.
Ik gebruikte twee weckpotjes met een inhoud van ongeveer 150 ml. Dat is wel zo gemakkelijk en hygiënisch, want één zo’n potje is meteen op na een avond tafelen met bezoek. Ik bewaar de potjes in de koelkast. Maar natuurlijk kun je ook jampotten compleet afvullen en geseald langer bewaren in jouw voorraadkast.
Tip: Heb je geen verse jeneverbessen? Gebruik gedroogde jeneverbessen, maar kneus de besjes beter, zodat de oliën goed kunnen vrijkomen uit de bessen. Laat de gelei ook langer pruttelen. De struik blijft groen, dus in de winter kun je blijven beschikken over takjes, of laat de takjes weg en/of vervang met takjes rozemarijn – die lijken er een beetje op qua smaak.
Ingrediënten voor de botanische gelei
Jeneverbes is een geliefde struik binnen de botanica met een hoop goede eigenschappen. Kijk maar eens rond in een drogist: het zit onder meer verwerkt in kruidensiroop, drop en badolie. Met deze uitgebalanceerde verhoudingen maak je de ultieme kruidige gin & tonic gelei voor bij een luxe kaasplank of een knapperig toastje:
- Appelsap: 300 ml (rijk aan natuurlijke pectine)
- Verse jeneverbessen: 10-20 stuks (gekneusd om de aromatische oliën vrij te laten)
- Jonge jeneverbestwijgjes: 2 kleine, groene takjes van 5 cm lang (voor een intens bosaroma)
- Citroen of limoen: Sap van een 1 citroen of limoen (voor de noodzakelijke zuurbalans en binding)
- Geleisuiker: Hoeveelheid afwegen volgens de instructies op de verpakking van de suiker.
Bereidingswijze van de zomerse wildplukgelei
Volg deze stappen nauwkeurig om de oliën optimaal te extraheren en de perfecte dikte te testen middels de ‘koude schoteltest’.
- Aroma’s trekken: Meng het appelsap in een steelpan met de gekneusde jeneverbessen, het verse citroensap en de groene twijgjes. Breng het mengsel zachtjes aan de kook. Laat dit circa 15 minuten heel zachtjes trekken, zodat de etherische oliën volledig vrijkomen.
- Zeven: Vis de groene jeneverbestwijgjes uit de pan. Tip: Laat de bessen eventueel zitten als je houdt van een stoere, ambachtelijke textuur in je gelei!
- Koken en de test: Voeg de geleisuiker toe en breng het geheel stevig aan de kook volgens de aanwijzingen op de verpakking. Wil je zeker weten dat je gelei goed stolt? Doe dan de geleertest: leg vooraf een bordje in de vriezer. Druppel na het koken een theelepel hete gelei op het ijskoude schoteltje en laat het 30 seconden afkoelen. Duw met je vingertop zachtjes tegen de zijkant van de gelei. Begint het oppervlak mooi te rimpelen? Dan is je gelei perfect en klaar om in schone potjes afgegoten te worden!
Zomerse Gin & Tonic Gelei Maken (alcoholvrij)| Wildpluk Recept Jeneverbes
Equipment
- weckpotjes of jampotjes
- pan
Ingrediënten
- 300 gram geleisuiker
- 300 ml appelsap
- 10-20 jeneverbessen
- 2 jonge jeneverbestakjes
- sap van 1 lime of citroen
Instructies
- Kneus op een snijplank de bessen lichtjes met de platte kant van een mes. Voeg de besjes toe aan een pan met appelsap en het sap van 1 lime. Voeg ook de jeneverbestwijgjes toe.
- Breng de inhoud aan de kook en laat zachtjes 15 minuten trekken, zodat de oliën vrijkomen.
- Vis de takjes eruit en plaats die meteen ter decoratie en verdere smaakversterker in de weckpotjes. Voeg de geleisuiker toe en roer door totdat het opgelost is in het sap.
- Laat de gelei circa 5 minuten sudderen. Geleertest: laat een hete druppel vallen op een koud bord (of iets uit de koelkast). Wordt die druppel snel stijf bij het afkoelen? Dan is de gelei klaar en kun je het storten in de potjes. Indien niet: kook verder door en herhaal de test opnieuw.
- Laat de gelei afkoelen in potjes op het aanrecht en zet ze daarna weg in de koelkast.
Notities
Vera’s winkeltips voor dit recept
Om je een beetje op weg te helpen: Dat scheelt weer zoeken!
- Gebruik voor het bewaren van hete vloeistoffen goed glaswerk, zoals de Kilner weckpotten van Airtender (Bol.com). Ik gebruik deze klassieke beugelpotten echt werkelijk voor alles, van snacks tot chutneys.
- Als je toch op zoek bent naar een fijne beleving: kook dan in stijl met de Roestvrijstalen Yukihira Pan. Beide zijn verkrijgbaar bij The Oriental Shop.
Variëren met wildpluk is variëren met voeding
Met een handje wildpluk kom je verder in het variëren met voeding. Ben je geïnteresseerd in nog meer wildplukrecepten?
- Heb je passievruchten in de tuin? Steeds meer passiebloemsoorten kunnen in Nederland vruchten dragen. Maak met dit recept een heerlijke Passiefruit suikersiroop of dik het verder in voor een Surinaamse markoesa-stroop.
- Is het je opgevallen hoeveel appelbomen er in het wild groeien? Leg voortaan Appels op azijn met dit eenvoudige maar ambachtelijke inmaakrecept en gebruik de ingemaakte appels als condiment bij gerechten.
- Een Oudhollandse favoriet is Koken met Sleedoornbes. Met dit blog kun je meteen kiezen uit drie recepten, lekker op koude dagen.
- Een appel lijsterbes gelei is een typisch Scandinavisch condiment en heerlijk bij de warme maaltijd.
