Ga je dit najaar op pad en wil je leren koken met sleedoornbes na een geslaagde dag wildplukken in Zweden? Deze felblauwe, wrange bessen veranderen na de eerste nachtvorst in een ware culinaire delicatesse, perfect voor het maken van zelfgemaakte jam, sap of winterse sleedoornlikeur. Omdat de bessen van nature erg zuur zijn, hebben ze de juiste bereiding en een flinke dosis suiker of honing nodig om hun diepe, bessenachtige smaak vrij te geven. In dit artikel delen we 3 authentieke sleedoornbes recepten waarmee je de oogst uit de Zweedse natuur omtovert tot heerlijke wintervoorraden!
Kijk jij wel eens op je wandelingen of je struiken en planten, zoals sleedoornbes, herkent? De wereld zit vol verrassingen, als je maar kijkt. Voor mij wordt buiten zijn in elk geval interessanter met een stukje determineren erbij. Ook tijdens een wandeling ben ik graag bezig. En het heeft wel iets om af en toe ook in het wild je voedsel te kunnen plukken. Je hebt namelijk meer aandacht voor je eten. Je bent aan het verzamelen. Je bent op jacht. Het heeft iets oers, zoals onze voorouders vroeger leefden.
🪷 INSPIRATIE UIT DE NATUUR: Wildplukken in de Zweedse natuur brengt je hoofd heerlijk tot rust. Wil je dat Scandinavische gevoel van ruimte en avontuur vasthouden? Laat je dan meeslepen door de magische sfeer van de fantasyroman De Gelijkgestemden, het perfecte boek om bij weg te dromen na een lange wandeling. Ben je juist geïnspireerd geraakt om je hele levensstijl actiever en gezonder in te richten? Het motiverende lifestyle-werkboek Op Naar Beter helpt je stap voor stap naar meer focus en een krachtige mindset. Ontdek beide boeken vandaag nog op Boekenbestellen.nl!
Waarom zou je wildplukken in Zweden of in Nederland?
Wildplukken heeft iets mindfuls. Met aandacht voor de natuur en wat je zoekt wordt jouw brein kalmer. Daarnaast kan wildpluk een goede variatie bieden op wat je al in huis kunt halen aan boodschappen. Zeker als jij gaat voor dat beter functioneren door die betere darmbacteriën. Aangezien je darmflora een breed aanbod aan voedingsstoffen nodig heeft, is buiten plukken eigenlijk noodzaak. Tenzij jouw supermarkt ook verse paardenbloemen, brandnetels, rozenbottels en sleedoorn heeft liggen uiteraard.
Je kunt ook een selectie in je eigen tuin planten. Wat in het wild groeit, kan ook immers bij jou groeien. Tuinderijen spelen daar steeds meer op in, er is zat aanbod en er past veel in een stadstuintje, weet ik uit eigen ervaring. Overweeg dan ook eens een wilde tuin. Het brengt je in elk geval meer vogels. Pluk jij in het wild? Wees er dan wel zeker van wat je plukt in de natuur en of je het mag plukken. Sommige botanica is beschermd. Houd je oogst bescheiden, zodat je in de toekomst kunt blijven plukken.
Zittend tussen de bessen – op zo’n rots – is de kans groot dat de inspiratie vloeit. Je doelen glashelder helder krijgen en energiek weer verder gaan, daar helpt een planner bij, zoals The Sanny Side Up Mindset Planner. Verkrijgbaar bij The Mindful Shop.
Het gebruik van sleedoornbes
De bessen en bloemen van sleedoorn werden duizenden jaren terug al gebruikt. Intussen laten we de struiken voor wat het is, omdat we voldoende keus hebben uit andere vruchten en de wrange smaak van deze wilde pruimen niet meer kunnen waarderen. En toch… zit er vanwege die bittere smaak juist veel goeds in, zoals tanninen en vitamine C. De bloemen en bessen van sleedoorn zijn bijvoorbeeld geschikt bij constipatie, vermoeidheid, uitslag en verkoudheid.
De bessen kun je rauw eten. Na de eerste nachtvorst smaken ze wat minder wrang. Vaak worden de bessen echter eerst gekookt tot gelei, jam of siroop. Je kunt ze ook inmaken in alcohol of op azijn zetten. Sleedoornbessen op azijn kun je bij rauwkost serveren. Gelei kun je als extra smaakmaker bij wild of maaltijdsalades serveren. De siroop leent zich prima voor het marineren van wild, het op smaak brengen van stoofpotten en mijn favoriet… het glaceren van een kiprollade, beenham of gepekelde kalkoen. Een oud gebruik van sleedoornsiroop is voor sneller herstel bij ziekte en verkoudheden. Net als sleedoorn op alcohol overigens. Een mooi excuus om aan te sterken dus met deze drie recepten! Al was het alleen maar de interesse voor ambacht en landelijk.
Wanneer kun je sleedoornbessen oogsten?
Voor sleedoornbessen moet je geduld hebben en het weer in de gaten houden. De bessen zijn namelijk hard en wrang. Pas na de eerste echte kou gaan ze rijpen. Gaat het ’s nachts in het najaar rond het vriespunt? Pluk de bessen dan na de eerste nachtvorst, zodra ze gerijpt zijn. Of pluk de bessen en leg de bessen een nacht in de vriezer. Pluk circa 200 gram sleedoornbessen voor circa 200 milliliter siroop. Pak grote en volle vruchten. Verwijder takjes en blaadjes. Laat de bessen weken in een laagje water, zodat al het vuil, zoals stof en spinnenwebben, kunnen losweken.
3x Verrassende recepten met sleedoornbes voor de winter
Heb je sleedoornbes in je tuin? Verspil ze niet, want drie recepten met sleedoornbes helpen jou de winter door. Van oudsher worden ze gebruikt als een hartversterker op koude dagen of worden ze ingezet bij een verkoudheid. De recepten zijn vrij van pinda’s, noten, gluten, lactose en melk. Ook zijn ze geschikt voor vegetariërs en veganisten.
De bereidingswijze van de siroop staat in de bijgevoegde YouTube-video van Vera’s Lifestyle Wereld. Handig als je wilt weten hoe je siroop van sleedoornbessen maakt en wilt weten hoe die struiken er eigenlijk uit uitzien. Kijk je mee naar onze wildpluk in Zweden? Mijn jongens hielpen overigens mee filmen, omdat ideeën vaak adhoc op komen zetten tijdens een wandeling.
Een hartversterker krijgt net even meer diepgang in een mooi kopje uit de Japanse keramische kopjesset – Tokyo Design Studio Flora Japonica . En als je toch met het wildplukken op zoek bent naar mindfulness en een fijne beleving: kook dan in stijl met de Roestvrijstalen Yukihira Pan. Beide zijn verkrijgbaar bij The Oriental Shop.
Recept 1: Hoe maak je sleedoornbessiroop
Het eerste recept is een sleedoornsiroop. Bekend onder de ouderen, heel basic en gemakkelijk te maken. Gebruik het als hoestsiroop of als siroop om aan te sterken. Of gebruik het als smaakmaker door stoofpotjes of marinades.
Hoe maak je sleedoornbes siroop
Equipment
- pan
Ingrediënten
- 200 gram sleedoornbessen
- 200 ml water
- 100 gram suiker
Instructies
- Spoel de bessen goed uit. Breng in een pannetje met circa 200 ml water en bessen de inhoud aan de kook. De velletjes van de bessen zullen al snel knappen. Laat circa 15 minuten op zacht vuur sudderen tot het vruchtvlees van de pitjes is gevallen.
- Zeef het kookvocht van de pitjes en vruchtvlees. Meng 100 gram suiker door het kookvocht en verwarm opnieuw tot de suiker is opgelost. Doe over in een pot en sluit af.
- Bewaar gekoeld en gebruik binnen een aantal weken naar wens.
- Lekker door marinades, glaze en stoofpotjes. Een scheutje is voldoende. Deze hoeveelheid is voldoende voor circa 4 glazes of marinades.
Video
Recept 2: Hoe maak je sleedoornbesdrupke
Ben je fan van wijn of glühwein? Probeer dan de sleedoornbesdrupke eens. Het is een hartversterkertje dat in sommige delen van Nederland ingeschonken wordt op koude, natte dagen. Gebruik kruiden naar jouw zin en serveer het warm voor een extra comfortabel gevoel. Wedden dat je meteen opknapt?
Hoe maak je sleedoornbes drupke
Equipment
- pan
- fles
Ingrediënten
- 250 gram sleedoornbessen
- 250 ml water
- 125 gram suiker naar smaak
- wijn naar smaak
- kruiden naar smaak
Instructies
- Pluk de bessen na de eerste nachtvorst, zodat ze gerijpt zijn. Of leg de bessen een nacht in de vriezer.
- Zet een pan met sleedoornbessen en wat water op het vuur. – Voeg suiker en kruiden naar smaak toe.
- Zodra de bessen koken en knappen en de suiker oplost, voeg je de wijn toe. Verwarm dit zachtjes tegen het kookpunt aan. Klaar!
- Bewaar in een pot (of hergebruik de fles wijn) tot nader gebruik. Zeef vooraf aan het inschenken. De pitjes eet je niet, maar het vruchtvlees kun je gebruiken voor marineren of in stoofpotjes.
Video
Notities
Recept 3: Hoe maak je sloe wodka | sleedoornbeswodka
Het meest gangbare gebruik van sleedoorn door heel Europa – waar de struik groeit – is om de bessen te zetten op sterke alcohol, zoals jenever, gin, wodka of brandewijn. In Zweden en Groot Brittannië heet dit ‘sloe’. Erg ingewikkeld is dit drankje niet. Er komt eigenlijk geen brouwen of koken aan te pas. Kies een goedkope fles drank naar jouw zin en zorg voor een paar handjes sleedoornbessen in huis.
Ook hier pluk je de bessen na de eerste nachtvorst, omdat sleedoornbes pas bij vorst doorrijpt. Je kunt bij gebrek aan nachtvorst de bessen ook een nacht in de vriezer leggen. Je kunt eventueel kruiden of citroenschillen naar jouw smaak toevoegen. Maar eerlijk? Is dat niet nodig. In Zweden wordt vaak een borrelglaasje sterke drank voor het avondeten geserveerd om eetlust op te wekken en op te warmen.
Hoe maak je sloe wodka | Sleedoornbeswodka
Equipment
- pan
- fles
Ingrediënten
- Ca. 250-500 gram sleedoornbessen
- Wodka
Instructies
- De bessen perforeer je eventueel allemaal vooraf.
- Vervolgens stapel je de bessen in een fles of pot tot de fles bijna vol is.
- Giet bij met de wodka tot vol en sluit af.
- Je bewaart de sloe minimaal een maand voor gebruik, zodat de sleedoorn de bestanddelen kan afgeven aan de alcohol.
- Vervolgens schenk je door een zeef steeds een borrelglaasje per keer in.
Video
Notities
Wildplukken in Zweden
Wij hebben al jaren een stuk grondgebied in Zweden waar we vrij mogen plukken, want… het is eigen grond. Daarnaast geldt in Zweden het allemansrecht. Je mag met dat recht in de natuur verblijven met respect voor anderen en de natuur. Daarbij mag je verzamelen wat jij nodig hebt, tenzij expliciet anders aangegeven en uiteraard. Wij plukken een handjevol, want meer is immers niet nodig.
In Zweden vind je in de buurt van rozenbottelstruiken vaak ook sleedoornstruiken. Wij kennen een gebied dat haast overwoekerd is door beide. Meters en meters aan volwassen struiken, ver boven ons uit stekend, en een en al stekels. Het heeft wel wat. Al die doornen. Iets ‘oers‘. Je vindt er veel vogels, want die zijn dol op rozenbottels en sleedoornbessen. De doornen beschermen hen bovendien tegen roofdieren.
Beide struiken groeien ook in Nederland. Ga eens op zoek, want in het najaar kun je rozenbottels en sleedoornbessen oogsten. Van rozenbottel weten wij vaak wel dat we er rozenbottelthee van kunnen trekken of rozenbottelsiroop of rozenbotteljam kunnen maken. Het gebruik van sleedoorn daar en tegen is vrij onbekend. Terwijl sleedoornbessen – net als rozenbottels – toch het immuunsysteem goed kunnen ondersteunen en versterken door alle goede voedingsstoffen. De dieppaarse kleur van de velletjes verraadt het al.
Meer wildpluk in Zweden
Zweden en Nederland. Twee mooie landen. Twee mooie huizen. Mijn gezin en ik verblijven graag in beide landen. Elk land inspireert op een eigen manier. En blij dat jij je op jouw beurt door mij laat inspireren. Niets zo leuk, dan dat je mijn bijdragen over gezonder leven waardeert. Dank je wel.
- Smaakt het Zweedse avontuur naar meer? Als je naast wildplukken ook oog in oog wilt staan met de koning van het bos, lees dan onze handige gids over hoe je het beste Elanden kunt spotten in Zweden tijdens een safari!
- Natuurlijk heb ik ook rozenbottels geplukt, want verse rozenbottellimonade is een van mijn favoriete dranken. Je vindt het recept op de pagina Categorieën onder Wildplukken – Rozenbottellimonade Recept.
- Zag jij mijn filmpjes al over cantharellen plukken? In Zweden staan sommige paddenstoelen in ons eigen stuk bos. Paddenstoelen die in Nederland beschermd zijn en de meesten van ons nooit zullen tegen komen. Juist daarom is het leuk om te zien hoe trechtercantharellen tussen allerlei beplanting kunnen groeien. Gewoon omdat ons stuk bos nog onbewerkt bosgrond is. Kijk eens naar Wildplukken – Trechtercantharellen.
Op naar lekker in je vel
Ik ben dol op mensen die zichzelf uitdagen te groeien. Sterker nog: mensen die willen en durven werken aan zichzelf. Mensen die coachable zijn. Openstaan voor mij. En wie ik ben.
Lekker in je vel zitten en fit zijn houdt zoveel meer in dan de meesten vermoeden. Soms vergeten we onszelf te gemakkelijk. Je leven leven is namelijk wat anders dan genieten van je leven. Ik hoop je in elk geval verder te helpen met al mijn blogs en filmpjes. Heb het fijn! Leuk om kennis te maken. Liefs, Vera
Ga je vaker het bos in om te plukken? Zorg dat je giftige bessen direct herkent. Een compacte natuurgids over wildplukken en eetbare planten is onmisbaar, zoals de ANWB Basis Natuurgids Wildplukken (Bol.com). Neem je gezondheid serieus. Deze informatie hoort thuis in de rugzak van elke natuurliefhebber.
